Arnhem: het heem van een onbekende naamgever
Achter Arnhem schuilt waarschijnlijk de woonplaats van iemand die Arne, Aro of Arn heette. Een belastinglijst uit 893 laat zien hoe oud de naam is.
Uitgelicht historisch verhaal
Jouw Verhalenkaart
Geschiedenis en verhalen uit Gelderland
Gelderland ontdekken kan beginnen met één verhaal op één plek. Hieronder staan de beschikbare openbare verhalen uit de provincie, met een korte introductie en een verwijzing naar de volledige tekst. Zo kun je kiezen op plaats, onderwerp of periode.
Wil je verder dan een bekende gebeurtenis? Open ook een verhaal uit een andere plaats of over een ander thema. De kaart laat zien waar de verhalen aan verbonden zijn. Bij elk historisch verhaal helpt de bronverwijzing je om de achtergrond verder te onderzoeken.
Kies een plaats in Gelderland
ApeldoornGelderland2 verhalenArnhemGelderland3 verhalenBarneveldGelderland1 verhaalDoetinchemGelderland1 verhaalElburgGelderland1 verhaalHarderwijkGelderland1 verhaalLentGelderland1 verhaalLoenenGelderland1 verhaalNijmegenGelderland3 verhalenOtterloGelderland1 verhaalWageningenGelderland2 verhalenWinterswijkGelderland1 verhaalZutphenGelderland2 verhalen
Lees de verhalen
20 verhalen · pagina 1 van 2
De appelbomen die in Apeldoorn verborgen raakten
Achter Apeldoorn gaat een oud woord voor appelbomen schuil. Een kloosterakte, een veranderde uitgang en een verdwenen dorpskerk maken die lange naamgeschiedenis zichtbaar.
Uitgelicht historisch verhaal
De brug bij Arnhem — waarom Market Garden hier vastliep
Luchtlandingstroepen proberen de Rijnbrug te veroveren en vast te houden. De operatie wordt een van de bekendste gevechten op Nederlands grondgebied.
Historisch verhaal
De jonge Mondriaan in Winterswijk
Lang voordat hij rechte zwarte lijnen en kleurvlakken schildert, groeit Piet Mondriaan op in het oosten van Gelderland en tekent hij zijn omgeving.
Historisch verhaal
De waterval die schepen moest laten varen
Naast de stenen trappen van de Loenense waterval ligt een waterwerk met een onverwachte bestemming. Een koninklijk kanaalplan bracht hier gravers aan het werk. Later ontdekte wandelende dominee Jacobus Craandijk er iets…
Uitgelicht historisch verhaal
Doetinchem: een naam met twee levens, op papier en in de mond
Duetinghem, Duttinchem, Deutekom: de Achterhoekse stad heeft veel oude naamvormen. Een naam van een vroege bewoner is mogelijk de sleutel, maar de zekerheid ontbreekt.
Uitgelicht historisch verhaal
Elburg: de stad van een burcht die zich niet laat aanwijzen
Elburg lijkt een eenvoudige burchtnaam. Maar een oud zegel en een brief naar Lübeck maken het verhaal ingewikkelder: ooit droeg de stad de naam Doornspijk.
Uitgelicht historisch verhaal
Helene Kröller-Müller — een kunstmuseum midden in de Veluwe
Een verzamelaar koopt kunst én land op grote schaal en droomt van een museum in een landschap dat zelf onderdeel van de ervaring wordt.
Historisch verhaal
Herderewich en het raadsel van de droge grond
Harderwijk verschijnt in 1231 als Herderewich. Herders, hoge zandgrond en een mogelijke band met Hierden bieden verklaringen, maar de naam bewaart ook een onopgelost raadsel.
Uitgelicht historisch verhaal
Het veld dat zijn oude vuurwoord bewaarde
Barneveld bewaart waarschijnlijk het werkwoord barnen: branden. De naam voert naar heidegebruik, een verdachte middeleeuwse vermelding en een landschap dat telkens opnieuw werd ingericht.
Uitgelicht historisch verhaal
Hotel De Wereld — het gesprek dat het einde van de bezetting markeerde
In Wageningen onderhandelen Duitse en geallieerde bevelhebbers over de capitulatievoorwaarden in Nederland.
Historisch verhaal
Jan Anne Beijerinck — de man die Nederland droog hielp maken
Een uitgebreid levensverhaal van de in Lent geboren waterstaatsingenieur achter droogmakerijen, kanalen en vroege plannen voor de Zuiderzee.
Uitgelicht historisch verhaal
Karel de Grote op het Valkhof
Nijmegen krijgt een koninklijke en keizerlijke betekenis wanneer Karolingische heersers de plek aan de Waal gebruiken als machtscentrum.
Historisch verhaal
Karel van Gelre — de hertog die zich niet zomaar liet inlijven
Gelderland probeert onder Karel van Gelre zelfstandig te blijven terwijl grote Europese machten steeds dichterbij komen.
Historisch verhaal
Nijmegen: een nieuwe markt met een heel oude naam
In Nijmegen klinkt nog altijd de Romeinse naam Noviomagus door. Een marktnaam overleefde de verplaatsing van de stad en eeuwen van veranderende spelling.
Uitgelicht historisch verhaal
Nijmegen als Romeinse grensstad
Legioenen, handelaren en bewoners maken van Nijmegen een van de belangrijkste Romeinse plekken in het huidige Nederland.
Historisch verhaal
Papier uit beekwater — de Veluwe vol molens
Heldere sprengen en beken drijven papiermolens aan. Rond Apeldoorn en Eerbeek groeit een industrie die het landschap gebruikt als machine.
Historisch verhaal
Wageningen: een oude naam die zich niet zomaar laat vertalen
Wageningen heeft wielen in het stadswapen, maar daarmee is de naam nog niet verklaard. Oude documenten vertellen vooral waarom eenvoudig klinkende oplossingen kunnen misleiden.
Uitgelicht historisch verhaal
Een goed begin
Verder kijken, zorgvuldig vertellen
Jouw verhaal bewaren en delen op de kaartHoe geef je jouw verhaal een plek? Praktische schrijftips voor herinneringen, een duidelijke locatie, eigen foto’s en zorgvuldig delen op Jouw Verhalenkaart.Lees de uitleg →Geschiedenis in de buurt ontdekken: waar begin je?Ontdek lokale geschiedenis op de kaart. Begin bij je dorp, stad of straat, lees verhalen met bronnen en leer herinneringen en historische feiten onderscheiden.Lees de uitleg →Spookverhalen, sagen en donkere geschiedenis in NederlandOntdek het verschil tussen spookverhalen, sagen en donkere geschiedenis. Lees de introductie van Jouw Verhalenkaart; de aparte horrorkaart blijft afgeschermd voor 18+.Lees de uitleg →