Ga naar de inhoud
Jouw Verhalenkaart

Jouw Verhalenkaart

Verhalen over water, dijken en het Nederlandse landschap

In deze selectie volg je verhalen waarin water, land en de inrichting van de omgeving een rol spelen. Kies een plek of periode en lees de volledige vertelling. De kaart helpt om de ligging te bekijken; het verhaal legt uit waarom die plek van betekenis is.

Een huidige kaart laat niet vanzelf zien hoe een landschap er vroeger uitzag. Lees daarom de jaaraanduiding en bronvermelding zorgvuldig. Voor historische kaartlagen kun je ook Tijdspoor openen; de beschikbaarheid en detaillering verschillen per bron en periode.

Lees de verhalen

49 verhalen · pagina 1 van 3

Sfeerillustratie bij: Broek in Waterland: een moerasbos achter de houten gevels
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Broek in Waterland, Noord-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Broek in Waterland: een moerasbos achter de houten gevels

Het keurige dorp met zijn houten huizen draagt de naam van natte grond en een verdwenen moerasbos. De kronkelende waterlopen bepaalden hoe Broek werd ontgonnen en gebouwd.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Coevorden: waar koeien door het water konden
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Coevorden, Drenthe, Nederland Naamgeschiedenis

Coevorden: waar koeien door het water konden

In de naam Coevorden zit een oude oversteekplaats. Juist zo'n praktische doorgang kon uitgroeien tot een plek van handel, tol en macht.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: De dag dat de Zuiderzee werd afgesloten
Contextbeeld: Afsluitdijk kaart OSM · Condor3d · CC BY 4.0

Kornwerderzand, Friesland 1932

De dag dat de Zuiderzee werd afgesloten

Bij de laatste opening van de Afsluitdijk ontmoeten twee damdelen elkaar. Een eeuwenoude binnenzee verandert langzaam in het IJsselmeer.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Heksenwaag van Oudewater — wegen om je leven te redden
Contextbeeld: Oudewater 13052012C · Onderwijsgek · CC BY-SA 3.0

Oudewater, Utrecht 16e–17e eeuw

De Heksenwaag van Oudewater — wegen om je leven te redden

Wie van hekserij wordt beschuldigd kan naar Oudewater komen voor een officiële weging. Het verhaal zegt veel over angst én rechtspraak.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Oostvaardersplassen — natuur die eigenlijk niet gepland was
Contextbeeld: Oostvaardersplassen-natuur-OpenTopo · Janwillemvanaalst · CC BY-SA 3.0

Oostvaardersplassen, Flevoland 1968–heden

De Oostvaardersplassen — natuur die eigenlijk niet gepland was

Een nat, ongebruikt stuk nieuwe polder ontwikkelt zich onverwacht tot belangrijk natuurgebied en later tot nationaal debat over natuurbeheer.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Sint-Elisabethsvloed — hoe land in water veranderde
Contextbeeld: Vondeling Sint Elisabethsvloed 1421 · Master of the St Elizabeth Panels (active late 15th century, Northern Netherlands) · Public domain

Dordrecht, Zuid-Holland 1421

De Sint-Elisabethsvloed — hoe land in water veranderde

Overstromingen veranderen het landschap rond Dordrecht en de Groote Waard. Uit het verdronken gebied groeit uiteindelijk de Biesbosch.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Deventer: een boom bij het water, of toch een meegenomen naam?
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Deventer, Overijssel, Nederland Naamgeschiedenis

Deventer: een boom bij het water, of toch een meegenomen naam?

De naam is oud, de definitieve vertaling ontbreekt. Bomen, water en een Engelse plaats spelen mee in verschillende verklaringen.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: De Watersnoodramp — de nacht waarin dijken braken
Contextbeeld: 15 Amsterdamse brandweerlieden in Oude Tonge aan het werk, Bestanddeelnr 905-5961 · Harry Pot / Anefo · CC0

Ouwerkerk, Zeeland 1953

De Watersnoodramp — de nacht waarin dijken braken

Een zware stormvloed veroorzaakt op veel plaatsen dijkdoorbraken. Zeeland en Zuid-Holland worden zwaar getroffen en de ramp leidt tot de Deltawerken.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: De waterval die schepen moest laten varen
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Loenen, Vrijenberg, Gelderland, Nederland Wandelverhaal

De waterval die schepen moest laten varen

Naast de stenen trappen van de Loenense waterval ligt een waterwerk met een onverwachte bestemming. Een koninklijk kanaalplan bracht hier gravers aan het werk. Later ontdekte wandelende dominee Jacobus Craandijk er iets…

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Dordrecht: een naam voor het water waar schepen doorheen moesten
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Dordrecht, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Dordrecht: een naam voor het water waar schepen doorheen moesten

Waarschijnlijk bewaart Dordrecht de betekenis van een doorgaande vaarverbinding: een doordrecht. De oude waternaam ging over op de nederzetting aan zijn oevers.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Drachten: twee waternamen die één plaats werden
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Drachten, Friesland, Nederland Naamgeschiedenis

Drachten: twee waternamen die één plaats werden

Achter Drachten liggen twee oude dorpen en twee waterlopen. Een gegraven turfvaart bracht de dorpen dichter bij elkaar, maar hun naam was al veel ouder.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Dronten: een oude naam stak het water over
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Dronten, Flevoland, Nederland Naamgeschiedenis

Dronten: een oude naam stak het water over

Het moderne Dronten werd genoemd naar Dronthen bij Kampen. De naam verbindt twee verschillende stukken land en twee verschillende manieren van omgaan met water.

Uitgelicht historisch verhaal

Een goed begin

Verder kijken, zorgvuldig vertellen