Ga naar de inhoud
Jouw Verhalenkaart

Jouw Verhalenkaart

Geschiedenis en verhalen uit Zuid-Holland

Een verhaal kan de blik op een straat, dorp of stad veranderen. Hier ontdek je de openbare verhalen uit Zuid-Holland die op Jouw Verhalenkaart beschikbaar zijn. Elke titel leidt naar een eigen verhaalpagina, niet alleen naar een punt op de kaart.

Gebruik de plaatsnamen om lokaal te beginnen en de onderwerpen om verder te lezen. De verzameling groeit met gepubliceerde bijdragen. Ze pretendeert niet iedere historische plek te behandelen: ontbreekt jouw plek, dan is dat ook een uitnodiging om een zorgvuldig beschreven herinnering toe te voegen.

Kies een plaats in Zuid-Holland

Lees de verhalen

19 verhalen · pagina 1 van 2

Sfeerillustratie bij: 14 mei 1940 — het bombardement dat Rotterdam veranderde
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Rotterdam, Zuid-Holland 1940

14 mei 1940 — het bombardement dat Rotterdam veranderde

In enkele minuten wordt een groot deel van de binnenstad verwoest. De brand en capitulatie veranderen de stad en het land.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Delftse Donderslag — een kruitmagazijn laat een wijk verdwijnen
Contextbeeld: Het springen van de kruittoren in Delft, 12 oktober 1654 Rijksmuseum SK-A-309 · Egbert van der Poel · Public domain

Delft, Zuid-Holland 1654

De Delftse Donderslag — een kruitmagazijn laat een wijk verdwijnen

Een enorme hoeveelheid buskruit ontploft midden in Delft. De schok is kilometers verder te voelen en een groot deel van de stad wordt verwoest.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Delft: een werkwoord werd een stadsnaam
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Delft, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Delft: een werkwoord werd een stadsnaam

In Delft zit delven: graven. De naam voert terug naar een waterloop die de ruggengraat van een ontginningsgebied werd.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Den Haag: waarom de deftige naam juist de jongere is
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Den Haag, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Den Haag: waarom de deftige naam juist de jongere is

Die Haghe verwees naar een omsloten bosterrein. De bekende naam ’s-Gravenhage vertelt daar later bij van wie dat terrein was.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: De Sint-Elisabethsvloed — hoe land in water veranderde
Contextbeeld: Vondeling Sint Elisabethsvloed 1421 · Master of the St Elizabeth Panels (active late 15th century, Northern Netherlands) · Public domain

Dordrecht, Zuid-Holland 1421

De Sint-Elisabethsvloed — hoe land in water veranderde

Overstromingen veranderen het landschap rond Dordrecht en de Groote Waard. Uit het verdronken gebied groeit uiteindelijk de Biesbosch.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Dordrecht: een naam voor het water waar schepen doorheen moesten
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Dordrecht, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Dordrecht: een naam voor het water waar schepen doorheen moesten

Waarschijnlijk bewaart Dordrecht de betekenis van een doorgaande vaarverbinding: een doordrecht. De oude waternaam ging over op de nederzetting aan zijn oevers.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Een bed tussen de wilgen
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Sliedrechtse Biesbosch bij Dordrecht, Zuid-Holland, Nederland Wandelverhaal

Een bed tussen de wilgen

Een kleine stenen keet tussen wilgen en water was ooit een doordeweeks thuis. Griendwerkers verdienden hier hun winterloon, ver van huis. Achter het groen ligt een geschiedenis van zwaar werk, verzet tegen slechte…

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Gorinchem: hoe een woonplaatsnaam Gorkum ging klinken
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Gorinchem, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Gorinchem: hoe een woonplaatsnaam Gorkum ging klinken

De naam wordt verklaard vanuit een oude persoonsnaam en heem, woonplaats. De lange geschreven vorm en het kortere Gorkum bestaan al eeuwen naast elkaar.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Gouda: eerst was er de Gouwe
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Gouda, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Gouda: eerst was er de Gouwe

Gouda dankt zijn naam aan de Gouwe. De vraag waarom die rivier zo heette, brengt ons bij goudkleurig water en bij oude, minder overtuigende verklaringen.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: Jacoba van Beieren — macht, huwelijken en de Zoen van Delft
Contextbeeld: Jacoba van Beieren door Hollandse school ca 1600 · anonymous · Public domain

Delft, Zuid-Holland 1428

Jacoba van Beieren — macht, huwelijken en de Zoen van Delft

Een jonge gravin probeert haar erfenis te verdedigen midden in de Hoekse en Kabeljauwse twisten, maar moet uiteindelijk macht afstaan.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: Kinderdijk — negentien molens tegen het water
Contextbeeld: KinderdijkMolens02 · Lucas Hirschegger · CC BY-SA 3.0

Kinderdijk, Zuid-Holland ca. 1740

Kinderdijk — negentien molens tegen het water

Een ingewikkeld systeem van molens, boezems en polders laat zien hoeveel techniek nodig is om laaggelegen land droog te houden.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Leiden: een naam die de waterkaart bewaart
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Leiden, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Leiden: een naam die de waterkaart bewaart

Leiden wordt verklaard vanuit Leithon: aan de waterlopen. De oude spelling vertelt een ander verhaal dan de bekende Latijnse naam Lugdunum Batavorum.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: Leidens Ontzet — honger, water en hutspot
Contextbeeld: Veen01 · Otto van Veen · Public domain

Leiden, Zuid-Holland 1574

Leidens Ontzet — honger, water en hutspot

Na maanden beleg wordt het land onder water gezet en breken de Spanjaarden op. Leiden viert de bevrijding nog elk jaar op 3 oktober.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Rotterdam: de dam die een stad haar naam gaf
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Rotterdam, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Rotterdam: de dam die een stad haar naam gaf

De naam Rotterdam bewaart de plek waar een veenrivier werd afgesloten. Onder die dam lag eeuwenlang een klein schip verstopt.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Schiedam: waar de rivier stopte, begon de stad
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Schiedam, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Schiedam: waar de rivier stopte, begon de stad

Een dam in de Schie beschermde het achterland, maar dwong schippers ook hun lading over te zetten. Juist die hindernis gaf de stad kansen.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Spijkenisse: een spitse landtong tussen kreek en dijk
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Spijkenisse, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Spijkenisse: een spitse landtong tussen kreek en dijk

De gebruikelijke verklaring verbindt Spijkenisse met een spits stuk land dat het water in steekt. Een lokale archeologische publicatie noemt daarnaast de persoonsnaam Spiker als mogelijkheid.

Uitgelicht historisch verhaal

Een goed begin

Verder kijken, zorgvuldig vertellen