Ga naar de inhoud
Jouw Verhalenkaart

Jouw Verhalenkaart

Geschiedenis en verhalen uit Groningen

Een bekende straat kan een heel ander verhaal krijgen wanneer je weet wat er eerder gebeurde. In deze selectie staan de openbare Groningse verhalen van Jouw Verhalenkaart bij elkaar. Je kunt beginnen bij een plaats die je kent, of juist een onderwerp kiezen waarover je nog weinig hebt gelezen.

Bekijk bij ieder verhaal de plaats, periode en bronverwijzing. Een verhaal over de provincie hoeft niet over de stad Groningen te gaan: de locatie bij de titel helpt je dat onderscheid te maken. Via de kaart kun je daarna de omgeving verkennen.

Kies een plaats in Groningen

Lees de verhalen

18 verhalen

Sfeerillustratie bij: Appingedam: wie waren de mensen vóór de dam?
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Appingedam, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Appingedam: wie waren de mensen vóór de dam?

Het tweede deel van Appingedam is duidelijk. Het eerste verwijst waarschijnlijk naar een familie of groep rond een oude persoonsnaam, en juist daarover bestaan verschillende verklaringen.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Bourtange: eerst een strook zand, toen een ster
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Bourtange, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Bourtange: eerst een strook zand, toen een ster

De beroemde stervorm heeft Bourtange niet zijn naam gegeven. De sleutel ligt onder de vesting: een smalle zandrug door het vroegere moeras.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: De gasvondst bij Slochteren — rijkdom die later een zware prijs kreeg
Werkzaamheden aan de gaswinning bij Slochteren, 15 juni 1963. Foto uit het Nationaal Archief; niet de ontdekking in 1959. · Joop van Bilsen for Anefo · CC0

Slochteren, Groningen 1959

De gasvondst bij Slochteren — rijkdom die later een zware prijs kreeg

Een enorme aardgasvondst verandert de Nederlandse energievoorziening, huishoudens en staatskas, maar krijgt decennia later een pijnlijke keerzijde.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De slag bij Heiligerlee — de overwinning die de Opstand een gezicht gaf
De slag bij Heiligerlee (1568), prent van Frans Hogenberg, circa 1568–1590. · Frans Hogenberg / Wikimedia Commons — publiek domein

Heiligerlee, Groningen 1568

De slag bij Heiligerlee — de overwinning die de Opstand een gezicht gaf

Een klein Gronings dorp wordt het toneel van de eerste opvallende overwinning van de Nederlandse Opstand. De afloop is tegelijk triomfantelijk en tragisch.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De strijd om Groningen — bevrijding tussen brandende straten
Contextbeeld: Bevrijding van Groningen - Canadezen op de Paterswoldseweg · Public Archives Canada · Public domain

Groningen, Groningen 1945

De strijd om Groningen — bevrijding tussen brandende straten

In april 1945 wordt om de stad hard gevochten. Voor bewoners betekent bevrijding nog dagen van gevaar, vuur en onzekerheid.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Een lange laan, een rentmeester en drie paarden uit Polen
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Landgoed Ennemaborg, Midwolda, Groningen, Nederland Wandelverhaal

Een lange laan, een rentmeester en drie paarden uit Polen

Achter de Ennemaborg loopt een laan zo ver door dat het huis steeds kleiner wordt. Ooit moest deze grond aanzien en inkomsten opleveren. Langs hetzelfde pad ontdek je hoe een succesvolle rentmeester, een vervallen…

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Groningen: een oude naam met een open einde
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Groningen, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Groningen: een oude naam met een open einde

De naam is al in een oorkonde uit 1040 herkenbaar. Maar wie of wat er precies achter Groningen schuilgaat, staat minder vast dan menig mooi verhaal doet vermoeden.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Hoe Groningen in 1614 een universiteitsstad werd
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Groningen, Groningen 1614

Hoe Groningen in 1614 een universiteitsstad werd

Een jonge universiteit in het hoge noorden trekt geleerden, studenten en nieuwe ideeën aan en verandert de stad blijvend.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Hongerige Wolf: een raadsel tussen bouwkeet en herberg
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Hongerige Wolf, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Hongerige Wolf: een raadsel tussen bouwkeet en herberg

Een herberg is de bekendste verklaring, maar een dagboek over polderwerkers brengt ook een bouwkeet in beeld. De opvallende naam duikt pas in de negentiende eeuw op.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Onderdendam: de dam van de mensen uit het onland
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Onderdendam, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Onderdendam: de dam van de mensen uit het onland

Achter Onderdendam schuilt waarschijnlijk een dam bij drassige grond. De middeleeuwse naam brengt bewoners van het onland in beeld, op een plek waar water later juist welvaart bracht.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: Rode banieren in het graan — de woede van Oost-Groningse landarbeiders
Oldambtster boerderij in Finsterwolde, gefotografeerd in 2012. Contextbeeld van de agrarische omgeving; geen opname van de staking in 1929. · Hilda Morassi · CC BY-SA 3.0 nl

Finsterwolde, Groningen 1929

Rode banieren in het graan — de woede van Oost-Groningse landarbeiders

Lage lonen, zwaar werk en grote sociale verschillen leiden in Oost-Groningen tot een explosieve staking en harde confrontaties.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: Toen de Lauwerszee een meer werd
Contextbeeld: Lauwersmeer-natuur-OpenTopo · Janwillemvanaalst · CC BY-SA 3.0

Lauwersoog, Groningen 1969

Toen de Lauwerszee een meer werd

Na jaren discussie wordt de zeearm afgesloten. Veiligheid, visserij, natuur en landschap krijgen in één klap een andere toekomst.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Veendam: een dam die het veen een naam gaf
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Veendam, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Veendam: een dam die het veen een naam gaf

Een eenvoudige damnaam bewaart het verhaal van een compleet veranderd landschap: van hoogveen naar kanalen, turf en een welvarende veenkolonie.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Wildervank: de naam die een ondernemer zelf aannam
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Wildervank, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Wildervank: de naam die een ondernemer zelf aannam

Wildervank en de familie Wildervanck lijken naar elkaar genoemd. Archiefonderzoek maakt het verhaal interessanter: de gebiedsnaam kwam vermoedelijk eerst.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Zoutkamp: het zout kwam vóór de vissers
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Zoutkamp, Groningen, Nederland Naamgeschiedenis

Zoutkamp: het zout kwam vóór de vissers

De naam van het vissersdorp gaat waarschijnlijk terug op zoutwinning uit zilt veen. Kamp betekende hier een stuk land, niet het latere soldatenkamp.

Uitgelicht historisch verhaal

Een goed begin

Verder kijken, zorgvuldig vertellen