Amersfoort: de oversteek die belangrijker werd dan de riviernaam
De Amer heet nu Eem, maar leeft in Amersfoort voort. Een doorwaadbare plek maakte hier van verschillende routes één belangrijk knooppunt.
Uitgelicht historisch verhaal
Jouw Verhalenkaart
Geschiedenis en verhalen uit Utrecht
De stad Utrecht en de provincie Utrecht zijn niet hetzelfde. In deze verzameling bepaalt de locatie bij ieder verhaal over welke plek het gaat. Je vindt hier de openbare verhalen die binnen de provincie zijn ingedeeld.
Kies een titel om de volledige vertelling te lezen, of blader door plaatsen voor een kleiner overzicht. Een verhaal is een vertrekpunt: bekijk ook de bronvermelding en maak onderscheid tussen persoonlijke herinnering, historische beschrijving en overlevering.
Kies een plaats in Utrecht
AmelisweerdUtrecht1 verhaalAmersfoortUtrecht1 verhaalIJsselsteinUtrecht1 verhaalLandgoed Heidestein bij ZeistUtrecht1 verhaalLeerdamUtrecht1 verhaalMaarssenUtrecht1 verhaalNieuwegeinUtrecht1 verhaalOudewaterUtrecht1 verhaalUtrechtUtrecht6 verhalenVeenendaalUtrecht1 verhaalWijk bij DuurstedeUtrecht2 verhalenWoerdenUtrecht1 verhaal
Lees de verhalen
18 verhalen
De Heksenwaag van Oudewater — wegen om je leven te redden
Wie van hekserij wordt beschuldigd kan naar Oudewater komen voor een officiële weging. Het verhaal zegt veel over angst én rechtspraak.
Historisch verhaal
De slag om Amelisweerd — bomen, snelweg en protest
Actievoerders proberen een bos bij Utrecht te redden van de aanleg van de A27. Het conflict wordt een icoon van de Nederlandse milieubeweging.
Historisch verhaal
De storm die het middenschip van de Dom wegblies
Een zware zomerstorm treft Utrecht. Het middenschip van de Domkerk stort in en laat de toren voorgoed los van de kerk staan.
Historisch verhaal
Dorestad — rijke handelsstad onder vuur van Vikingen
Een internationaal handelscentrum aan de Rijn wordt herhaaldelijk aangevallen. Archeologie laat zien hoe groot en rijk Dorestad ooit was.
Historisch verhaal
Het Rietveld Schröderhuis — wonen zonder vaste kamers
Een huis aan de rand van Utrecht wordt een radicaal experiment in ruimte, kleur en beweegbare wanden.
Historisch verhaal
Het theehuis staat op uitgegraven grond
Een theehuis op een wal, tunnels en water tussen de bomen: Heidestein werd in korte tijd omgevormd door een familie die haar vermogen grotendeels in de koloniale suikerwereld verdiende. Tijdens de wandeling kom je langs…
Uitgelicht historisch verhaal
IJsselstein: het stenen huis werd de naam van de stad
Stein aan de IJssel was een kasteel. Het grootste deel verdween, maar de naam verhuisde mee naar de gemeenschap die ernaast groeide.
Uitgelicht historisch verhaal
Leerdam: de dam die buiten het stadje bleef
Leerdam is genoemd naar een dam bij de uitmonding van de Lede in de Linge. Opmerkelijk genoeg kwam die naamgevende dam buiten de oude stad te liggen.
Uitgelicht historisch verhaal
Maarssen: hoe zeker is het verhaal van de moerassige beek?
Marsna is een oude vorm van Maarssen. Een verband met nat land of een moerassige waterloop is aannemelijk, maar een afgeronde ontstaanslegende zou te veel zekerheid geven.
Uitgelicht historisch verhaal
Nieuwegein: een nieuwe stad met een naam uit de middeleeuwen
Nieuwegein kreeg in 1971 een nieuwe gemeentelijke identiteit, maar de naam verwijst naar het middeleeuwse ’t Gein. Dat was op zijn beurt genoemd naar een waterloop.
Uitgelicht historisch verhaal
Suster Bertken — 57 jaar opgesloten naast een kerk
Een vrouw kiest vrijwillig voor een leven als kluizenares in een piepkleine cel bij de Buurkerk en schrijft teksten die eeuwen overleven.
Historisch verhaal
Toen Utrecht even het middelpunt van de wereld was
Diplomaten uit heel Europa vullen achttien maanden lang de stad. Kroegen, huizen en zalen draaien op volle toeren tijdens de vredesonderhandelingen.
Historisch verhaal
Trijn van Leemput — de vrouw die een kasteelmuur zou hebben opengebroken
Volgens de Utrechtse overlevering neemt Trijn van Leemput het voortouw bij de sloop van kasteel Vredenburg na het vertrek van de Spaanse troepen.
Historisch verhaal
Utrecht: een rivieroversteek die van taal veranderde
In Utrecht klinkt Traiectum door, de Latijnse naam die met oversteken te maken heeft. Over het eerste stukje van de naam is de uitleg minder eenvoudig.
Uitgelicht historisch verhaal
Veenendaal: het dal dat zijn bodem als brandstof verkocht
Veenendaal is een landschapsnaam. Het veen verdween grotendeels als turf, maar de naam bleef de vroegere bodem beschrijven.
Uitgelicht historisch verhaal
Wijk bij Duurstede: waarom er eigenlijk twee plekken op het bord staan
De stad heette Wijk. Duurstede was het kasteel ernaast. De langere naam werd een manier om de twee nauwkeurig op de kaart te zetten.
Uitgelicht historisch verhaal
Woerden: de hoogte die na Laurium een nieuwe naam kreeg
Woerden bewaart het oude woord woerd voor hoger gelegen grond. De natuurlijke hoogte langs de Rijn kreeg een Germaanse naam die de Romeinse aanduiding Laurium verdrong.
Uitgelicht historisch verhaal
Een goed begin
Verder kijken, zorgvuldig vertellen
Jouw verhaal bewaren en delen op de kaartHoe geef je jouw verhaal een plek? Praktische schrijftips voor herinneringen, een duidelijke locatie, eigen foto’s en zorgvuldig delen op Jouw Verhalenkaart.Lees de uitleg →Geschiedenis in de buurt ontdekken: waar begin je?Ontdek lokale geschiedenis op de kaart. Begin bij je dorp, stad of straat, lees verhalen met bronnen en leer herinneringen en historische feiten onderscheiden.Lees de uitleg →Spookverhalen, sagen en donkere geschiedenis in NederlandOntdek het verschil tussen spookverhalen, sagen en donkere geschiedenis. Lees de introductie van Jouw Verhalenkaart; de aparte horrorkaart blijft afgeschermd voor 18+.Lees de uitleg →