Ga naar de inhoud
Jouw Verhalenkaart

Jouw Verhalenkaart

Lokale geschiedenis van dorpen, steden en erfgoed

De geschiedenis van Nederland bestaat ook uit de geschiedenis van afzonderlijke plekken. Hieronder vind je verhalen over dorpen, steden, gebouwen en erfgoed. Soms staat één gebouw centraal, soms een gebeurtenis die de omgeving veranderde.

Gebruik de locatie bij ieder verhaal om gericht te lezen. De collectie is geen volledige monumentenlijst en een kaartpin zegt niet dat een gebouw toegankelijk is. Bekijk voor een bezoek altijd de informatie van de beheerder en respecteer privéterrein.

Lees de verhalen

54 verhalen · pagina 1 van 3

Sfeerillustratie bij: Almelo: het olmenbos dat in de stadsnaam bleef staan
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Almelo, Overijssel, Nederland Naamgeschiedenis

Almelo: het olmenbos dat in de stadsnaam bleef staan

Almelo betekent volgens de gangbare verklaring olmenbos. Een oud landschapswoord bleef bestaan toen bos plaatsmaakte voor een stad.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Almere: een nieuwe stad vond haar naam op een oude kaart
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Almere, Flevoland, Nederland Naamgeschiedenis

Almere: een nieuwe stad vond haar naam op een oude kaart

Rond Kerstmis 1970 hielp een historisch kaartje een naamgever op een idee. De jonge stad kreeg een naam die al vele eeuwen bij het water hoorde.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Amsterdam: de dam die een wereldstad haar naam gaf
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Amsterdam, Noord-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Amsterdam: de dam die een wereldstad haar naam gaf

De stadsnaam begon bij een waterwerk in de Amstel. Een middeleeuwse belastingvrijstelling bewaart de herinnering aan de mensen die daar woonden.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Balk: een klein brugje dat een heel dorp zijn naam gaf
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Balk, Friesland, Nederland Naamgeschiedenis

Balk: een klein brugje dat een heel dorp zijn naam gaf

Een korte naam met een tastbare oorsprong: Balk wordt waarschijnlijk verklaard uit een oude benaming voor een klein vast brugje over de Luts. Aan die oversteek groeide een handelsdorp.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Bergen op Zoom: heuvels aan een rand, geen stad naar een riviertje
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Bergen op Zoom, Noord-Brabant, Nederland Naamgeschiedenis

Bergen op Zoom: heuvels aan een rand, geen stad naar een riviertje

De bergen van Bergen op Zoom zijn bescheiden hoogten. Zoom wordt doorgaans met een landschappelijke rand verbonden; de verklaring via het gelijknamige water is omstreden.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Buitenpost: een bruggetje, een buurtdorp en de betekenis van buiten
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Buitenpost, Friesland, Nederland Naamgeschiedenis

Buitenpost: een bruggetje, een buurtdorp en de betekenis van buiten

De post in Buitenpost is waarschijnlijk een voetbrug. Een latere halte voor postwagens maakt de naam verleidelijk om verkeerd te lezen.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: De Hel van ’63 — de Elfstedentocht die bijna niemand uitreed
Contextbeeld: Elfstedentocht1963Paping · Jack de Nijs for Anefo · CC0

Leeuwarden, Friesland 1963

De Hel van ’63 — de Elfstedentocht die bijna niemand uitreed

Snijdende wind, sneeuw en extreme kou maken de tocht van 1963 legendarisch. Slechts een klein deel van de deelnemers bereikt de finish.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Delft: een werkwoord werd een stadsnaam
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Delft, Zuid-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Delft: een werkwoord werd een stadsnaam

In Delft zit delven: graven. De naam voert terug naar een waterloop die de ruggengraat van een ontginningsgebied werd.

Uitgelicht historisch verhaal

Afbeelding bij: De stadsbrand van Enschede — bijna een hele stad in as
Contextbeeld: L'Illustration 1862Stadsbrand van Enschede (02) · graveur onbekend, tekening J.J. Broos · Public domain

Enschede, Overijssel 1862

De stadsbrand van Enschede — bijna een hele stad in as

Een brand verspreidt zich razendsnel door Enschede. De ramp wordt een kantelpunt in de manier waarop de industriestad wordt herbouwd.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Domburg: de duinburg onder het dorp
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Domburg, Zeeland, Nederland Naamgeschiedenis

Domburg: de duinburg onder het dorp

De naam van de badplaats voert terug naar een ronde versterking bij de duinen, lang vóór het strandtoerisme.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Dorestad — rijke handelsstad onder vuur van Vikingen
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Wijk bij Duurstede, Utrecht 834

Dorestad — rijke handelsstad onder vuur van Vikingen

Een internationaal handelscentrum aan de Rijn wordt herhaaldelijk aangevallen. Archeologie laat zien hoe groot en rijk Dorestad ooit was.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Edam: de kleine rivier die een kaasstad haar naam gaf
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Edam, Noord-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Edam: de kleine rivier die een kaasstad haar naam gaf

Edam verwijst naar een dam in de IJe. Het naamverhaal begint bij een waterverbinding en een nederzetting; de precieze bouwplek en bouwdatum zijn minder zeker.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Elburg: de stad van een burcht die zich niet laat aanwijzen
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Elburg, Gelderland, Nederland Naamgeschiedenis

Elburg: de stad van een burcht die zich niet laat aanwijzen

Elburg lijkt een eenvoudige burchtnaam. Maar een oud zegel en een brief naar Lübeck maken het verhaal ingewikkelder: ooit droeg de stad de naam Doornspijk.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Enkhuizen: de huizen die twee dorpen één naam gaven
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Enkhuizen, Noord-Holland, Nederland Naamgeschiedenis

Enkhuizen: de huizen die twee dorpen één naam gaven

Enkhuizen kan naar akkerland verwijzen, maar ook naar iemand die Enke heette. Zeker is dat een oude dorpsnaam de naam werd van een stad die uit twee verschillende nederzettingen groeide.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Goes: de verdwenen kreek die een stadsnaam achterliet
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Goes, Zeeland, Nederland Naamgeschiedenis

Goes: de verdwenen kreek die een stadsnaam achterliet

Goes draagt waarschijnlijk de naam van de Korte Gos, een oude kreek op Zuid-Beveland.

Uitgelicht historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: Hardenberg: hoe een burcht op een rivierduin een stadsnaam werd
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Hardenberg, Overijssel, Nederland Naamgeschiedenis

Hardenberg: hoe een burcht op een rivierduin een stadsnaam werd

De naam volgt de burcht op de hoogte bij de Vecht. De middeleeuwse akte laat zien hoe bewoners en stadsrechten naar die plek verhuisden.

Uitgelicht historisch verhaal

Een goed begin

Verder kijken, zorgvuldig vertellen