Ga naar de inhoud
Jouw Verhalenkaart

Jouw Verhalenkaart

Verhalen over oorlog en verzet in Nederland

Wat betekenden oorlog, bezetting en verzet voor een concrete plek? Deze selectie verzamelt openbare verhalen over strijd, belegeringen, bevrijding en de mensen die daarmee te maken kregen. De periode staat bij het verhaal: gebeurtenissen uit verschillende eeuwen horen niet bij dezelfde oorlog.

De verhalen zijn bedoeld om te lezen en te begrijpen, niet als bewijs dat ieder detail al vaststaat. Kijk bij de volledige tekst naar de bronnen. Persoonlijke herinneringen en historische reconstructies kunnen verschillende perspectieven bieden.

Lees de verhalen

32 verhalen · pagina 1 van 2

Sfeerillustratie bij: 14 mei 1940 — het bombardement dat Rotterdam veranderde
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Rotterdam, Zuid-Holland 1940

14 mei 1940 — het bombardement dat Rotterdam veranderde

In enkele minuten wordt een groot deel van de binnenstad verwoest. De brand en capitulatie veranderen de stad en het land.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: De brug bij Arnhem — waarom Market Garden hier vastliep
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Arnhem, Gelderland 1944

De brug bij Arnhem — waarom Market Garden hier vastliep

Luchtlandingstroepen proberen de Rijnbrug te veroveren en vast te houden. De operatie wordt een van de bekendste gevechten op Nederlands grondgebied.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Engels-Russische invasie — oorlog in de duinen
Contextbeeld: Aftocht Engelsen Russen 1799 · J.A. Langendijk · Public domain

Bergen, Noord-Holland 1799

De Engels-Russische invasie — oorlog in de duinen

Britse en Russische troepen landen in Noord-Holland om de Bataafse Republiek omver te werpen. Bij Bergen en Castricum wordt zwaar gevochten.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Februaristaking — Amsterdam legt het werk neer tegen Jodenvervolging
Contextbeeld: Dokwerker (Amsterdam) · The original uploader was P.H. Louw at Dutch Wikipedia. · CC BY 2.5 nl

Amsterdam, Noord-Holland 1941

De Februaristaking — Amsterdam legt het werk neer tegen Jodenvervolging

Na razzia’s in de Jodenbuurt breekt een grote staking uit. Het is een uitzonderlijk openlijk massaprotest tegen de Duitse bezetter.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: De melkstaking van 1943 — boeren zeggen nee tegen de bezetter
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Wolvega, Friesland 1943

De melkstaking van 1943 — boeren zeggen nee tegen de bezetter

Een Duitse maatregel lokt in Friesland en andere delen van het land een brede staking uit. Boeren weigeren melk te leveren en de bezetter reageert hard.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De Slag bij Ane — ridders vast in het moeras
Contextbeeld: Slag bij Ane Frederik Zurcher · Antonie Frederik Zürcher · Public domain

Ane, Overijssel 1227

De Slag bij Ane — ridders vast in het moeras

Een bisschoppelijk ridderleger komt op drassige grond tegenover lokale strijders te staan. De slag eindigt in een onverwachte nederlaag voor de elite.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De slag bij Heiligerlee — de overwinning die de Opstand een gezicht gaf
De slag bij Heiligerlee (1568), prent van Frans Hogenberg, circa 1568–1590. · Frans Hogenberg / Wikimedia Commons — publiek domein

Heiligerlee, Groningen 1568

De slag bij Heiligerlee — de overwinning die de Opstand een gezicht gaf

Een klein Gronings dorp wordt het toneel van de eerste opvallende overwinning van de Nederlandse Opstand. De afloop is tegelijk triomfantelijk en tragisch.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De slag bij Mill — een pantsertrein loopt vast op de Peel-Raamstelling
Contextbeeld: Mill Rijksmonument 509273 aspergeversperring op spoordijk oost van Defensiekanaal · Havang(nl) · CC0

Mill, Noord-Brabant 1940

De slag bij Mill — een pantsertrein loopt vast op de Peel-Raamstelling

Op 10 mei 1940 proberen Duitse troepen snel door de Brabantse verdediging te breken. Bij Mill ontstaat onverwacht zware strijd.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: De strijd om Groningen — bevrijding tussen brandende straten
Contextbeeld: Bevrijding van Groningen - Canadezen op de Paterswoldseweg · Public Archives Canada · Public domain

Groningen, Groningen 1945

De strijd om Groningen — bevrijding tussen brandende straten

In april 1945 wordt om de stad hard gevochten. Voor bewoners betekent bevrijding nog dagen van gevaar, vuur en onzekerheid.

Historisch verhaal

Sfeerillustratie bij: d’Artagnan sterft bij Maastricht — de echte musketier
Sfeerillustratie · geen historische opname van dit verhaal

Maastricht, Limburg 1673

d’Artagnan sterft bij Maastricht — de echte musketier

Tijdens het Franse beleg van Maastricht sneuvelt Charles de Batz de Castelmore, de historische man achter de beroemde naam d’Artagnan.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: Eindhoven bevrijd — feest tussen de gevaren van Market Garden
Contextbeeld: Waves of paratroops land in Holland · This file is a work of a U.S. Army soldier or employee, taken or made as part of that person's official duties. As a work of the U.S. federal government, it is in the public domain in the United States. · Public domain

Eindhoven, Noord-Brabant 1944

Eindhoven bevrijd — feest tussen de gevaren van Market Garden

Geallieerde parachutisten en grondtroepen ontmoeten elkaar in en rond Eindhoven. De bevrijding wordt gevierd terwijl de strijd noordwaarts doorgaat.

Historisch verhaal

Afbeelding bij: Het beleg van Steenwijk — een kleine stad houdt maanden stand
Contextbeeld: De vergeefse belegering van Steenwijk door Graaf van Rennenberg (Lalaing) in 1580-81 (Jan Luyken) · Jan Luyken · Public domain

Steenwijk, Overijssel 1580–1581

Het beleg van Steenwijk — een kleine stad houdt maanden stand

Steenwijk wordt omsingeld in de Tachtigjarige Oorlog. Honger, kou en beschietingen maken de verdediging tot een uitputtingsslag.

Historisch verhaal

Een goed begin

Verder kijken, zorgvuldig vertellen