Ga naar inhoud
Jouw Verhalenkaart · verhalen, mensen en plekken
Jouw Verhalenkaart

De waterval die schepen moest laten varen

Loenen, Vrijenberg · Gelderland

Gelderland · 4,31 km

De waterval die schepen moest laten varen

Naast de stenen trappen van de Loenense waterval ligt een waterwerk met een onverwachte bestemming. Een koninklijk kanaalplan bracht hier gravers aan het werk. Later ontdekte wandelende dominee Jacobus Craandijk er iets heel anders. Het water bleef, terwijl de mensen nieuwe redenen kregen om ernaartoe te komen.

Lees het volledige verhaal →

Op pad bij het verhaal

Wandelroute Vrijenberg langs Loenense Waterval

Afstand
4,31 km
Route
rondwandeling
Beheerder
Natuurmonumenten

Startpunt: Loenense Enk, De Groote Modderkolk
Vrijenbergweg 24b, 7371 AA Loenen

Markering: Groene pijlen

  • Toegang van zonsopgang tot zonsondergang; blijf op wegen en paden.
  • Honden zijn aangelijnd toegestaan.
  • Smalle struinpaden en mul zand; de route is niet geschikt voor kinderwagens.

Routegegevens gecontroleerd op 21-10-2026. Op de officiële routepagina vind je ook de actuele toegangsinformatie.

Achter het verhaal

Bronnen en verantwoording

Het verhaal is een eigen redactionele vertelling op basis van deze publicaties. Overleveringen en onzekerheden worden in de tekst herkenbaar benoemd.

  1. Natuurmonumenten — Wandelroute Vrijenberg langs Loenense Waterval ↗

    Actuele route 4,31 km; start Vrijenbergweg 24 b; groene pijlen. · Smalle paden, mul zand, ongeschikt voor kinderwagens; locatie waterval.

  2. Natuurmonumenten — Loenense Enk, bezoekersinformatie ↗

    Daglichttoegang; wandelen op wegen/paden; honden aangelijnd.

  3. Natuurmonumenten — Veluwse sprengen ↗

    Sprengkop tot grondwater gegraven; waterdruk voedt stroom. · Stenen vervallen remmen water tegen zandafzetting in kanaal.

  4. De Bekenstichting — Vrijenbergerspreng en Veldhuizerspreng ↗

    Veldhuizerspreng 1869–1872; verlenging Vrijenbergerspreng 1874–1876 wegens watertekort. · Renovatie 2011–2012; oeverbeschoeiing 2021–2022.

  5. Old Aalten — Hendrik Jan Lijsen 1765–1838 ↗

    Timmermansbaas, paleisopzichter 1819; kanaalopdracht 1824. · Noordelijke kanaalverbinding circa 32 km; betrokken bij beheer.

  6. CODA/Het grote verhaal van Apeldoorn — Opening van het Apeldoorns kanaal ↗

    Aanleg 1825, opening 1829; zuidelijke verlenging 1866. · Economische betekenis, concurrentie spoor, sluitingen 1962/1972.

  7. Jacobus Craandijk — Eerbeek–Loenen, Nieuwe wandelingen door Nederland 1888 ↗

    Kanaallandschap kritisch beschreven als recht en kaal. · Loenense waterval gewaardeerd zonder verwachtingen van bergstromen; voedingsfunctie genoemd.

Onderzocht op 21-10-2026. De bronpagina’s behouden hun eigen auteursrechten.

Naar het verhaal →