Biddinghuizen: een verdwenen naam kreeg opnieuw huizen
Het nieuwe polderdorp kreeg de naam van het oude Bidningahusum. De naam verwijst vermoedelijk naar de mensen van iemand die Bidin heette.
Liever luisteren?
Luister naar de vertelling, of lees hieronder verder.
Biddinghuizen is geen plaatsnaam die eenvoudig uit het moderne werkwoord bidden kan worden verklaard. De naam werd voor het nieuwe polderdorp ontleend aan een veel ouder Bidningahusum. Dat was een nederzettingsnaam uit de vroegmiddeleeuwse geschiedenis van het gebied bij de latere Zuiderzee. Het nieuwe dorp kreeg daarmee een verloren naam terug in het dagelijks gebruik.
De naamkundige uitleg verbindt het eerste deel met een persoonsnaam Bidin. Het achtervoegsel ing duidt daarbij op een groep mensen, de lieden die bij die persoon hoorden. Het laatste deel verwijst naar huizen. De gedachte is dus ongeveer: de huizen van de mensen van Bidin. Het gaat om een taalkundige reconstructie, niet om een bewaard levensverhaal van een bewezen stichter.
De oude naam bleef bovendien niet in één spelling bewaard. In historische overzichten verschijnen ook vormen als Bidningahem en Biddinchem. De huizenuitgang en de heemuitgang horen allebei bij taal voor een woonplek. Zulke varianten laten zien dat een plaatsnaam gedurende lange tijd werd uitgesproken en opgeschreven voordat de moderne spelling Biddinghuizen op een nieuw plaatsnaambord belandde.
Monumenten in Nederland verbindt de oude naam met een in 793 genoemde villa. In zulke historische teksten gaat het bij dat woord om een nederzetting of landgoedcontext, niet vanzelf om een luxueus huis zoals bij de moderne makelaar. De vermelding laat de ouderdom van de naam zien. Ze bewijst geen ononderbroken bewoning op de plek van het huidige dorpscentrum.
De oude buurtschap wordt in de omgeving van Doornspijk gezocht. Het verdwijnen wordt in historische overzichten in verband gebracht met de oprukkende Zuiderzee. Precieze datering en ligging worden niet overal op dezelfde manier weergegeven. Daarom past hier voorzichtigheid: de moderne vernoeming is duidelijker vastgelegd dan het exacte einde van de middeleeuwse nederzetting.
Toen Oostelijk Flevoland werd ingericht, ontstond een nieuwe mogelijkheid voor de oude naam. Biddinghuizen werd ontworpen als kleine kern ten zuiden van de Hoge Vaart. Het stedenbouwkundige plan gaf het dorp een groen plein met winkels en een kerkcentrum. De huizen kwamen dus volgens een twintigste-eeuws ontwerp tot stand, ook al droeg het bord een veel oudere naam.
De eerste vaste bewoners van de nieuwe kern betrokken in oktober 1963 hun woningen aan De Voor. Lokale geschiedschrijving maakt van die komst een herkenbaar beginpunt. Voor de nieuwe gemeenschap begon daar een eigen geschiedenis van wonen, werken en voorzieningen opbouwen. De middeleeuwse naam vormde een verbinding met de streek, geen vervanging voor dat nieuwe begin.
Biddinghuizen laat zo zien hoe naamgeving een verdwenen plaats kan herinneren zonder haar letterlijk te herbouwen. Het oude woord kreeg opnieuw bewoners die het als hun woonplaats gingen gebruiken. Wie de naam tegenwoordig uitspreekt, noemt een modern dorp én een spoor van een veel oudere gemeenschap, waarvan vooral de naam de tijd heeft overleefd.